Centrum Badań Żydowskich zostało powołane 1 lipca 2005 r. przy Instytucie Historii UŁ. Zadaniem CBŻ jest prowadzenie badań z zakresu historii Żydów w Polsce. Działalność badawcza koncentruje się przede wszystkim na wieku XIX i XX, co jest podyktowane w dużej mierze specyfiką regionu łódzkiego.

Do dotychczasowych osiągnięć Centrum zaliczyć należy opublikowanie 5-tomowego wydawnictwa źródłowego Kronika getta łódzkiego/Litzmannstadt Getto 1941-1944 (we współpracy z Archiwum Państwowym w Łodzi i Justus Liebig Universität w Giessen) oraz szeregu monografii i artykułów naukowych. 
Sukcesywnie publikowane są kolejne źródła do dziejów łódzkiego getta - na początku roku 2011 ukazała się Księga przemówień Chaima Mordechaja Rumkowskiego. Jednocześnie CBŻ realizuje projekty badawcze i wydawnicze prowadzone we współpracy z ośrodkami naukowymi z kraju i za-
granicy (zakładka Projekty badawcze).  

Instytut Historii Uniwersytetu Łódzkiego (fot. Mariusz Kucharczyk)

Zgromadzone i opracowywane przez Centrum materiały, oparte przede wszystkim na archiwaliach z Archiwum Państwowego w Łodzi oraz szerokiej kwerendzie prasy i wydawnictw z XIX i 1. połowy XX w., to również dokumentacja dotycząca stowarzyszeń żydowskich, przepisów dotyczących ludności żydowskiej, zagadnień do badania struktury społeczno-zawodowej, życia politycznego i gospodarczego. Z materiałów CBŻ korzystali m.in. autorzy strony poświęconej łódzkim synagogom - www.synagogi.lodz.pl.

Jednym z zasadniczych zadań Centrum Badań Żydowskich, oprócz prowadzonej przez cały czas własnej pracy badawczej, jest udostępnienie informacji o istniejących źródłach i ich treści poprzez wydawnictwa źródłowe i opracowania informacyjne. Mamy nadzieję, że wpłynie to na rozwój zainteresowań i badań nad dziejami Żydów Łodzi i regionu. 
Z racji charakteru CBŻ, działającego w ramach państwowej uczelni, nie prowadzi w szerokim zakresie badań genealogicznych, zwłaszcza na potrzeby osób prywatnych.